ورود خانواده جدید موتورهای ۱.۵ لیتری سایپا با معماری ۱۶ سوپاپ و بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرو، آغازگر عصری نوین در ارتقای راندمان قوای محرکه محصولات این خودروساز به شمار می‌آید.
مهندسان سایپا پس از سال‌ها تکیه بر پلتفرم قدیمی پیشرانه‌های ۸ سوپاپ، سرانجام مسیر تکامل را با بهره‌گیری از دانش فنی روز طی نمودند. خانواده جدید پیشرانه‌ها با کدهای M15N، M15NT و M15NTD، ساختاری کاملاً دگرگون‌یافته را به نمایش می‌گذارند. این مجموعه که با همکاری شرکت DAAE چین به بلوغ رسید، با کنار گذاشتن محدودیت‌های ساختار قدیمی، اکنون از معماری ۱۶ سوپاپ بهره می‌برد. استفاده از زنجیر تایم به جای تسمه تایم سنتی، یکی از نشانه‌های بارز این تحول فنی است که ضمن افزایش طول عمر قطعات، هزینه‌های نگهداری را برای مالکان به طرز چشمگیری کاهش می‌دهد. این تغییر معماری، نه تنها یک نوسازی ظاهری، بلکه بازنگری عمیق در ساختار ترمودینامیکی موتور تلقی می‌گردد.
کالبدشکافی توان فنی و عملکرد پیشرانه‌ها
سایپا این خانواده سه عضوی را با سطوح متفاوتی از عملکرد مهیا نمود. پیشرانه M15N به عنوان عضو پایه، با اتکا به چرخه اتکینسون، تمرکز خود را بر کاهش مصرف سوخت و بهبود راندمان تنفس طبیعی قرار داد و خروجی ۱۲۰ اسب بخار با گشتاور ۱۴۰ نیوتن متر را فراهم آورد. در سوی دیگر، M15NT با بهره‌گیری از توربوشارژر، توان موتور را به ۱۴۸ اسب بخار و گشتاور را به ۲۳۰ نیوتن متر رساند تا پاسخگوی نیازهای قدرتی محصولات جدید باشد. قله این خانواده اما به M15NTD تعلق دارد که با تلفیق توربوشارژر و سیستم پاشش مستقیم سوخت، خروجی چشمگیر ۱۶۰ اسب بخار و ۲۷۰ نیوتن متر گشتاور را تولید می‌نماید. این تفکیک عملکردی نشان‌دهنده دقت استراتژیک سایپا در تامین قوای محرکه برای محصولات گوناگون سبد تولیدات خود است.
تکنولوژی‌های پیشران در قلب موتورهای جدید
تکنولوژی‌های به کار رفته در این پیشرانه‌ها، فاصله آن‌ها را با نسل پیشین M15 به طور کامل نمایان ساخت. بهره‌گیری از سیستم زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌ها یا همان DVVT در کنار مکانیزم RFF، اصطکاک داخلی قطعات را به حداقل رساند و راندمان احتراق را به شکل مطلوبی ارتقا داد. در بخش مدیریت حرارتی، طراحان با به‌کارگیری ژاکت آب دولایه، اینترکولر آبی و منیفولد اگزوز یکپارچه موسوم به IEM، بازدهی سیستم خنک‌کاری را به سطحی استاندارد رساندند. همچنین استفاده از پمپ روغن الکتریکی در این موتورها، هدررفت انرژی ناشی از کارکرد پمپ‌های مکانیکی را از میان برد. ریخته‌گری بلوک سیلندر تحت فشار بالا، استحکام سازه‌ای موتور را در کنار وزن بهینه‌تر، تضمین نمود.
نقشه راه تولید و زمان‌بندی عرضه محصولات
سایپا با هدف‌گذاری دقیق، زمان‌بندی ورود این پیشرانه‌ها به خطوط مونتاژ را تدوین کرد. بر اساس برنامه‌ریزی صورت‌گرفته، تولید انبوه M15N برای نصب روی خودروهایی همچون سهند و اطلس، برای نیمه نخست سال ۱۴۰۷ هدف‌گذاری شد. شاهین پلاس نیز به عنوان محصول پرچمدار، زودتر از سایرین پذیرای نسخه توربوشارژ M15NT خواهد بود که عرضه آن در نیمه دوم سال ۱۴۰۶ مسیر خود را طی می‌کند. قدرتمندترین عضو این خانواده یعنی M15NTD نیز از سال ۱۴۰۷ در محصولات جدیدتر این گروه خودروسازی جای خواهد گرفت. سایپا با داخلی‌سازی ۷۰ تا ۸۰ درصدی این پیشرانه‌ها، ریسک‌های زنجیره تامین را به حداقل رساند و آمادگی خود را برای ورود به دوره‌ای جدید از تولیدات خودرویی تثبیت کرد.
