امروزه کمربند ایمنی به شکل روزانه جان هزاران انسان را در حوادث رانندگی نجات میدهد. اما چه کسی این ابزار مهم ایمنی را اختراع کرده است؟
کمربند ایمنی زمانی تسمهای ساده برای جلوگیری از پرتاب سرنشینان خودرو در هنگتم عبور از جادههای پر دستانداز بودند. اما در آن زمان اکثر رانندگان و مسافران زحمت استفاده از آن را به خود نمیداند. ارین برین به عنوان یکی از اساتید دانشگاه نوادا در لاس وگاس میگوید که کمربندهای اولیه تقریباً نادیده گرفته شدند. اما با خرید بیشتر خودرو و افزایش رانندگان، تصادفات رانندگی نیز افزایش یافت. این عامل باعث شد که جامعه پزکشی خواستار بهبود ایمنی خودروها شوند.
در همین رابطه، دکتر سی هانتر شلدون به عنوان متخصص مغز و اعصاب در شماره ۵ نوامبر ۱۹۵۵ مجله انجمن پزکشی آمریکا اعلام نمود که تقریباً ۱۰ درصد از تمام خودروهای موجود در جادههای این کشور دچار تصادف شدند. او گفت که اگر مجروح شوید؛ شانس شما برای دریافت آسیب جدی منتهی به ناتوانب کامل یک به پانزده خواهد بود. شلدون استدلال کرد که کمربندهای ایمنی میتوانند از جان انسانها حفاظت کنند. این اظهارات موجب طراحی اولین کمربند ایمنی خودرو شد و تا پایان آن دهه از آنها استفاده کردند. اما به راستی چه کسی کمربند ایمنی را اختراع کرد؟
نمونههای اولیه از اواخر قرن نوزدهم تا اوایل قرن بیستم
اولین نمونههای کمربند ایمنی برای خودروها ساخته نشدند. در واقع هواپیماها میزبان اولیه آنها هستند. در قرن نوزدهم جورج کیلی، مهندسی از انگلستان از کمربند ایمنی در گلایدر تک موتور خود استفاده نمود. این کمربند از آسایشی سرنشینان را در طول پرواز یا هنگام برخواستن و فرود با ثابت نگاه داشتن آنها بر روی صندلی فراهم مینمود. در سال ۱۸۸۵ نیز ادوارد جی کلاگهورن از نیویورک اختراعی شبیه به کمربند ایمنی را با شمایلی مشابه تسمههای کوهنوری مدرن به ثبت رساند. اواع اولیه کمربند از جنس چرم و پنبه بوده و یک سگک نیز برای نگاه داشتن آنها استفاده میشد.
همهگیری خودرو: اواسط قرن بیستم
در طول جنگ جهانی اول و دوم، خلبانان نظامی از سیستمهای مهار استاندارد استفاده کردند. با این حال خارج از مباحث نظامی و هوانوردی، مدم عادی تا زمان گسترش بکارگیری خودرو، هنوز از کمربند ایمنی استفاده نمیکردند. هنری فورد تکنیک تولید انبوده و استانداردسازی ساخت قطعات خودرو را توسعه داد و با تولید خودرو مقرون به صرفه برای آمریکاییها موجب گسترش بکارگیری آن شد. کمی بعد شرکتی به نام ش موتورز به عنوان خودروسازی مستقر در ویسکانسین برای اولین بار در سال ۱۹۴۹ از کمربند ایمنی در خودروهای خود استفاده کرد. با این حال این کمربندهای استاندارد به طور گسترده مورد استفاده قرار نگرفتند.
نگرانی از امنیت خودرو
در اواسط دهه ۱۹۵۰ افزایش تصادفات رانندگی، رهبران پزشکی جهان همانند شلدن را وادار به توصیه استفاده از کمربند ایمنی برای حفظ جان انسانها کرد. او در مقالهای منتشر شده در سال ۱۹۵۵ نوشت که شک ندارد که کمربند ایمنی در خودروهای سواری از بسیاری از صدمات و مرگ میر ناشی از تصادفات جلوگیری میکند. همچنین او مینویسد که در صورت عدم بهبود قوانین، عموم مردم از این ابزار ایمنی استفاده نخواهند کرد. تحقیقات شلدون باعث شد که ایده کیسه هوا، قفل درها، رول میلها و کمربند ایمنی برای بهبود امنیت سرنشینان مطرح شود.
در همان سال نوآوریهای جدیدی برای افزایش ایمنی خودروها مطرح بود. مخترعانی همانند راجر گریسوولد و هیودیهاون اختراعی برای کمربند ایمنی ترکیبی شانه و کمر ثبت کردند.این کمربند شانهها، تنه و باسن مسافر را مانند کمربند ایمنی امروزی نگاه میداشت و به وسیله سگک کمربند در وسط بسته میشد. در سال ۱۹۵۸ نیز گلن شرن نوعی دیگر از کمربند را اختراع نمود. این کمربند دارای دو بند بود که یکی به کف خودرو و دیگری به درب آن متصل میشدند. این کمربند به گونهای بود که درهای خودرو را در طول سفر بسته نگاه میداشت. این یعنی یکپارچگی ساختاری خودرو حفظ میشد و ظاهراً احتمال آسیب جدی را کاهش میداد.
بوهلین و اختراع کمربند ایمنی امروزی
اما مهمترین پیشرفتها با اختراع کمربند ایمنی سه نقطهای در سال ۱۹۵۹ رخ داد. نیلز بوهلین به عنوان اولین مهندس ایمنی ارشد مشغول فعالیت برای ولوو بود و توانست این کمربند را توسعه بددهد. بوهلین در صنعت هوانوری نیز فعالیت داشت و در دهه ۱۹۵۰ روی صندلیهای اجکتوری هواپیماهای جنگی ساب با مهارهای پهار نقطهای کار میکرد. بکارگیری کمربند ایمنی بوهلین برای رانندگان آسان بود و هر دو بخش بالا و پایین بدن را محکم میکرد. همچنین زیر لگن به یک نقطه لنگری ثابت تبدیل میشد. اکنون از زمان اختراع بوهلین برخی از عناصر کمربند ایمنی تغییر کردهاند. اما اجزا و عملکرد آنها یکسان است.
مقاومت در برابر کمربند ایمنی
پس از اختراع بوهلین، تمام خودروهای ولوو به کمربند ایمنی سه نقطهای مجهز شدند. ولوو اجازه استفاده رایگان از این کمربند را به تمام خودروسازان جهان داد. از سال ۱۹۶۸ به بعد تمام خودروهای تولیدی آمریکایی به این کمربند مجهز شدند. در سال ۱۹۶۶ کنگره قوانین ملی ترافیک و ایمنی موتوری آمریکا استانداردهای ایمنی جدیدی باری افزایش امنیت وسایل مقلیه موتوریو جادهای تصویب کرد. نیویورک اولین ایالات آمریکا بود که در سال ۱۹۸۴ بستن کمربند ایمنی را اجباری کرد. این قانون در صورت نسبتن کمربند ایمنی، راننده خاطی را جریمه میکرد. در عین حال برخی بستن کمربند ایمنی و اجبار به آن را لطمه به حقوق خود میدانستند. اما علیرغم اعتراضات، کمربند ایمنی در جلوگیری از تلفات و جراحات ناشی از حوادث رانندگی موثر بود. این اختراع روزانه جان هزاران انسان را نجات میدهد و اکنون بیش از ۹۱ درصد از رانندگان آمریکایی از آن استفاده میکنند.
