نام INEOS Grenadier تا همین اواخر بیشتر با یک شاسی‌بلند آفرودی غیرنظامی گره خورده بود؛ اما در سال ۲۰۲۶، این پلتفرم وارد حوزه‌ای بسیار متفاوت شد. شرکت INEOS Automotive به همراه مجموعه‌ای از شرکای تخصصی صنعت دفاعی بریتانیا، نسخه‌ای نظامی از گرنادیر را با نام Enhanced Protection Vehicle یا EPV معرفی کرد.

EPV صرفاً یک گرنادیر معمولی با شیشه ضخیم‌تر و ورق فولادی اضافه نیست. همین نکته مهم‌ترین تفاوت آن با بسیاری از پروژه‌های زرهی مبتنی بر خودروهای تجاری است.

شرکت NMS UK برای EPV یک کابین زرهی جدید طراحی کرده و آن را روی شاسی و مجموعه مکانیکی گرنادیر قرار داده است. در نتیجه، بخش زرهی خودرو از ابتدا برای ایجاد حفاظت در برابر تهدیدهای نظامی طراحی شده است.

EPV در سپتامبر ۲۰۲۶ در جریان رویداد DVD2026 در بریتانیا در معرض دید قرار گرفت. این خودرو بخشی از پیشنهاد موسوم به Team Grenadier برای برنامه Light Mobility Vehicle یا LMV وزارت دفاع بریتانیاست؛ برنامه‌ای که هدف آن تأمین نسل جدیدی از خودروهای سبک نظامی و جایگزینی بخشی از قابلیت‌های ناوگان قدیمی، از جمله Land Rover و Pinzgauer، است.

چرا INEOS وارد حوزه خودروهای نظامی شد؟

گرنادیر از ابتدا با یک فلسفه متفاوت نسبت به بسیاری از شاسی‌بلندهای امروزی توسعه یافت. شاسی نردبانی فولادی، اکسل‌های یکپارچه، چهارچرخ محرک دائمی و تمرکز بر قابلیت تعمیر و استفاده در مسیرهای سخت، آن را به یک پایه مناسب برای تبدیل به خودروی نظامی تبدیل می‌کند.

وزارت دفاع بریتانیا نیز در برنامه LMV به دنبال خودرویی صرفاً سریع یا مجهز به فناوری‌های پیچیده نیست. قابلیت جابه‌جایی نیرو، حمل تجهیزات، کار در محیط‌های دشوار، قابلیت تعمیر و پشتیبانی طولانی‌مدت اهمیت زیادی دارد.

Team Grenadier در واقع تلاش دارد از یک پلتفرم تجاری، خانواده‌ای از خودروهای نظامی را استخراج کند. INEOS نقش اصلی در تأمین پلتفرم را بر عهده دارد و شرکت‌هایی مانند SMT Defence و NMS UK وظایف تخصصی مرتبط با نظامی‌سازی و حفاظت را بر عهده دارند. در ادامه نیز Hobson Industries و TVS Supply Chain Solutions به این مجموعه پیوستند تا بخش پشتیبانی و خدمات ناوگان را تقویت کنند.

مهم‌ترین تفاوت EPV با گرنادیر معمولی

ظاهر کلی خودرو هنوز ریشه‌هایی از Grenadier را حفظ می‌کند، اما EPV را نباید یک تیپ تجهیزات ویژه از مدل غیرنظامی دانست.

در خودروهای زرهی مبتنی بر محصولات تجاری، یک روش متداول، افزودن صفحات زرهی به بدنه اصلی و نصب شیشه‌های مقاوم است. این روش هزینه و زمان توسعه را کاهش می‌دهد، اما ظرفیت حفاظت آن به ساختار اولیه خودرو محدود می‌ماند.

در EPV رویکرد متفاوت است. NMS UK یک بدنه زرهی فولادی جدید طراحی و آن را روی شاسی متحرک گرنادیر قرار داده است. بنابراین کابین خودرو از اساس یک محیط حفاظت‌شده محسوب می‌شود.

همین معماری اجازه می‌دهد سازنده حفاظت بالاتری را بدون اتکا به ساختار بدنه استاندارد گرنادیر دنبال کند.

سطح حفاظت زرهی؛ STANAG ۴۵۶۹ سطح ۲ یعنی چه؟

یکی از مهم‌ترین مشخصات اعلام‌شده برای Grenadier EPV، حفاظت در سطح NATO STANAG ۴۵۶۹ Level II است.

استاندارد STANAG ۴۵۶۹ چارچوبی برای ارزیابی سطح حفاظت خودروهای نظامی در برابر طیف مشخصی از تهدیدها ارائه می‌کند. در EPV، سطح اعلام‌شده Level 2 است. این سطح، خودرو را در طبقه خودروهای زرهی سبک قرار می‌دهد، اما نباید آن را با خودروهای زرهی سنگین یا تانک‌ها مقایسه کرد.

بر اساس توضیحات ارائه‌شده از سوی NMS UK، حفاظت EPV باید در بخش‌های آسیب‌پذیر خودرو نیز سطح مورد نظر استاندارد را تأمین کند و ساختار زرهی برای تحمل چند اصابت در سناریوهای مشخص طراحی شده است.

نکته مهم این است که STANAG یک «عدد کلی برای ضدگلوله بودن» نیست. نوع تهدید، مهمات، فاصله و سایر شرایط آزمایش در ارزیابی اهمیت دارند. بنابراین بیان ساده‌ای مانند «گرنادیر ضد هر نوع گلوله است» از نظر فنی صحیح نیست.

حفاظت در برابر انفجار؛ نقطه‌ای که هنوز جزئیات آن محرمانه است

یکی از جذاب‌ترین قسمت‌های EPV، ساختار کف کابین است.

NMS UK اعلام کرده که EPV از کف معلق یا Suspended Floor استفاده می‌کند. هدف از این ساختار، کاهش انتقال مستقیم اثر انفجار زیر خودرو به سرنشینان است.

در یک انفجار زیر خودرو، تنها موج انفجار اهمیت ندارد. شتاب ناگهانی بدنه، تغییر شکل کف و انتقال انرژی به پاها و بدن سرنشینان نیز می‌تواند صدمات جدی ایجاد کند.

به همین دلیل، EPV از کمربندهای ایمنی سه‌نقطه‌ای و کف معلق استفاده می‌کند تا بخشی از انرژی و شتاب ناشی از انفجار از بدن سرنشینان فاصله بگیرد. با این حال، NMS UK جزئیات دقیق سطح حفاظت انفجاری EPV را اعلام نکرده است.

این موضوع اهمیت دارد؛ زیرا نباید صرفاً از عبارت «زرهی» نتیجه گرفت که EPV در سطح یک خودروی MRAP سنگین در برابر مین و بمب‌های کنار جاده‌ای مقاومت دارد.

آیا Grenadier EPV یک MRAP است؟

خیر.

این تمایز برای شناخت درست خودرو اهمیت زیادی دارد.

MRAP مخفف Mine-Resistant Ambush Protected است و خودروهایی در این خانواده معمولاً با تمرکز ویژه بر حفاظت در برابر مین و بمب‌های دست‌ساز، کف مقاوم در برابر انفجار و طراحی خاص بدنه توسعه می‌یابند.

EPV در این طبقه قرار نمی‌گیرد. فلسفه طراحی آن بیشتر به سمت یک خودروی سبک و چابک با حفاظت بالاتر حرکت می‌کند.

در واقع، مأموریت چنین خودرویی می‌تواند جابه‌جایی نیرو، عملیات پشتیبانی، گشت، حمل تجهیزات و فعالیت در مناطقی باشد که یک خودروی زرهی سنگین برای آن بیش از حد بزرگ، سنگین یا پرهزینه است.

این تفاوت باعث می‌شود مقایسه مستقیم EPV با خودروهای چند ده تنی MRAP چندان منطقی نباشد.

شاسی؛ همان نقطه قوت اصلی گرنادیر

با وجود تغییرات گسترده در قسمت فوقانی خودرو، EPV همچنان به ساختار مکانیکی اصلی گرنادیر متکی است.

پایه خودرو یک شاسی نردبانی فولادی است. چنین معماری در خودروهای کاری و نظامی مزایای مشخصی دارد؛ زیرا امکان تحمل بار بالا، نصب تجهیزات مختلف و تغییر پیکربندی را فراهم می‌کند.

اکسل‌های یکپارچه سنگین نیز در هر دو محور حضور دارند. این نوع اکسل در شرایط آفرود سخت مزیت مهمی دارد و اجازه می‌دهد چرخ‌ها در مسیرهای ناهموار حرکت عمودی قابل توجهی داشته باشند.

برای EPV، سیستم تعلیق نیز با توجه به وزن بالاتر و مأموریت نظامی تقویت شده است. با این حال وزن دقیق خودرو هنوز به شکل عمومی اعلام نشده است.

ویژگی	Grenadier EPV
نوع خودرو	خودروی سبک نظامی زرهی
پلتفرم	INEOS Grenadier
بدنه	کابین زرهی مستقل
سطح حفاظت اعلام‌شده	STANAG ۴۵۶۹ سطح ۲
شاسی	نردبانی فولادی
اکسل	یکپارچه سنگین
انتقال قدرت	چهارچرخ محرک
جعبه انتقال	دو سرعته
کف حفاظت‌شده	کف معلق
کمربند	سه‌نقطه‌ای
موتور پایه	BMW شش سیلندر
گیربکس	اتوماتیک ۸ سرعته
وزن دقیق EPV	اعلام عمومی نشده
وضعیت برنامه	نامزد برنامه LMV بریتانیا

موتور BMW زیر یک خودروی نظامی

یکی از بخش‌های جالب پروژه، حفظ پیشرانه و مجموعه انتقال قدرت اصلی گرنادیر است.

نسخه‌های غیرنظامی گرنادیر با موتورهای شش سیلندر خطی BMW عرضه می‌شوند و مدل‌های بنزینی و دیزلی از خانواده موتورهای B58 و B57 بهره می‌برند.

در نسخه بنزینی، موتور ۳ لیتری توربوشارژ شش سیلندر توان حدود ۲۸۶ اسب‌بخار و گشتاور ۴۵۰ نیوتن‌متر دارد. نسخه دیزلی نیز حدود ۲۴۹ اسب‌بخار قدرت و ۵۵۰ نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کند.

گیربکس اتوماتیک ZF هشت سرعته نیز در خانواده گرنادیر حضور دارد.

برای یک خودروی نظامی سبک، گشتاور بالا اهمیت بیشتری از شتاب صفر تا صد دارد. خودرو باید بتواند با وزن زیاد، تجهیزات، سرنشینان و مسیرهای دشوار حرکت کند. به همین دلیل، ترکیب موتور شش سیلندر توربوشارژ، گیربکس هشت سرعته و جعبه انتقال دو سرعته برای چنین مأموریتی منطقی به نظر می‌رسد.

البته وزن نهایی EPV می‌تواند عملکرد واقعی پیشرانه را نسبت به گرنادیر غیرنظامی تغییر دهد.

قابلیت آفرود؛ مزیت مهم EPV

اگر یک خودروی زرهی سبک نتواند در مسیرهای دشوار حرکت کند، بخش بزرگی از ارزش عملیاتی آن از بین می‌رود.

گرنادیر معمولی حدود ۲۶۴ میلی‌متر فاصله از سطح زمین دارد و توان عبور از آب تا حدود ۸۰۰ میلی‌متر را ارائه می‌کند. زاویه ورود نیز حدود ۳۵.۵ درجه و زاویه خروج حدود ۳۶.۱ درجه است.

EPV از همان معماری چهارچرخ محرک بهره می‌برد، اما وزن بیشتر ناشی از زره، شیشه‌های مقاوم و تجهیزات نظامی احتمالاً فشار بیشتری بر سیستم تعلیق، ترمزها و تایرها وارد می‌کند.

در همین نقطه، تقویت سیستم تعلیق اهمیت پیدا می‌کند. Team Grenadier نیز روی همین موضوع تأکید دارد و پلتفرم گرنادیر را به دلیل شاسی نردبانی و اکسل‌های سنگین، پایه مناسبی برای پیکربندی‌های نظامی می‌داند.

تجربه واقعی؛ EPV در نخستین نمایش نظامی

یکی از مهم‌ترین تجربه‌های واقعی مرتبط با این خودرو در سپتامبر ۲۰۲۶ رقم خورد.

EPV در رویداد DVD2026 در UTAC Millbrook بریتانیا به نمایش درآمد؛ رویدادی که محل حضور شرکت‌های فعال در حوزه تجهیزات دفاعی و خودروهای نظامی است.

در کنار EPV، Team Grenadier دو پیکربندی دیگر یعنی GPV و MRLV را نیز ارائه داد. این موضوع نشان می‌دهد که پروژه صرفاً ساخت یک خودروی زرهی منفرد نیست و تیم صنعتی در حال ارائه یک خانواده از خودروهای نظامی بر پایه گرنادیر است.

Janes نیز پس از بررسی پروژه در محل NMS UK گزارش داد که EPV از کابین فولادی زرهی استفاده می‌کند و پلتفرم MRLV پایه آن است. بر اساس گزارش همین منبع، Team Grenadier قصد دارد در آزمون‌های برنامه LMV که از ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ امکان آغاز دارد، شرکت کند.

بنابراین این خودرو در حال عبور از مرحله نمایش صنعتی به مرحله ارزیابی عملیاتی است.

EPV در برابر Land Rover و Pinzgauer

یکی از دلایل اهمیت پروژه، ارتباط آن با آینده خودروهای سبک ارتش بریتانیاست.

وزارت دفاع بریتانیا برنامه LMV را برای تأمین نسل جدید خودروهای سبک نظامی دنبال می‌کند. INEOS و شرکای آن تلاش دارند گرنادیر را به عنوان یک جایگزین مدرن برای بخشی از قابلیت‌هایی معرفی کنند که سال‌ها با خودروهایی مانند Land Rover و Pinzgauer در اختیار نیروهای نظامی قرار داشته است.

تفاوت اصلی اینجاست که گرنادیر از ابتدا در دوره‌ای جدیدتر با استانداردهای ایمنی، فناوری ارتباطی و الزامات نظامی امروز توسعه پیدا می‌کند.

از طرف دیگر، ساختار نسبتاً ساده مکانیکی آن می‌تواند برای عملیات میدانی یک مزیت باشد.

Team Grenadier همچنین از معماری‌های برق ۱۲ و ۲۴ ولت و قابلیت نصب تجهیزات ارتباطی نظامی سخن گفته است. سیستم موسوم به Battle Mode نیز برای مدیریت روشنایی و الزامات عملیاتی در شرایط خاموشی طراحی شده است.

سه نسخه نظامی اصلی گرنادیر

پروژه Team Grenadier تنها به EPV محدود نیست.

GPV یا General-Purpose Vehicle برای مأموریت‌های عمومی در نظر گرفته شده است.

MRLV یا Multi-Role Light Vehicle یک پلتفرم انعطاف‌پذیر برای چند مأموریت محسوب می‌شود و امکان ایجاد گونه‌های مختلف بر اساس یک ساختار مشترک را فراهم می‌کند.

در نهایت EPV نسخه‌ای است که حفاظت زرهی را به این خانواده اضافه می‌کند.

بر اساس اطلاعات Team Grenadier، این پروژه در مجموع برای ۹ کاربرد مختلف در برنامه LMV قابلیت پیکربندی دارد. MRLV نیز با دو فاصله محوری ۱۱۵ و ۱۲۷ اینچ در نظر گرفته شده است تا نیازهای مختلف مأموریتی را پوشش دهد.

این رویکرد از نظر لجستیکی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا استفاده از یک پلتفرم مشترک می‌تواند آموزش رانندگان، تأمین قطعات، تعمیرات و مدیریت ناوگان را ساده‌تر کند.

EPV چقدر زره دارد؟

این پرسش شاید ساده به نظر برسد، اما پاسخ دقیق آن هنوز عمومی نیست.

وزن نهایی خودرو و ضخامت دقیق بخش‌های مختلف زرهی منتشر نشده است. دلیل آن نیز روشن است؛ جزئیات دقیق معماری حفاظت یک خودروی نظامی می‌تواند اطلاعاتی درباره نقاط قوت و محدودیت‌های آن در اختیار طرف مقابل قرار دهد.

آنچه با اطمینان می‌توان گفت این است که EPV یک کابین فولادی زرهی جدید دارد و سطح حفاظت بالستیک اعلام‌شده آن STANAG ۴۵۶۹ Level 2 است. جزئیات مربوط به مقاومت انفجاری نیز به صورت کامل منتشر نشده است.

بنابراین هر عددی درباره وزن زره، ضخامت صفحات یا میزان دقیق مقاومت در برابر مین که خارج از اطلاعات رسمی منتشر شود، نیازمند منبع مستقل و معتبر است.

آیا EPV واقعاً برای ارتش بریتانیا انتخاب می‌شود؟

هنوز نمی‌توان چنین نتیجه‌ای گرفت.

این خودرو در حال حاضر یکی از پیشنهادهای برنامه Light Mobility Vehicle وزارت دفاع بریتانیاست و Team Grenadier برای حضور در آزمون‌های این برنامه آماده می‌شود.

خود INEOS نیز پروژه را به عنوان یک پیشنهاد برای مناقصه وزارت دفاع معرفی می‌کند. ارزش تقریبی برنامه LMV از سوی INEOS حدود ۲ میلیارد پوند اعلام شده است.

پس عبارت‌هایی مانند «خودروی جدید ارتش بریتانیا» یا «خودروی منتخب ارتش بریتانیا» در شرایط فعلی دقیق نیستند. تعبیر درست‌تر، «نامزد برنامه خودروهای سبک نظامی بریتانیا» است.

آزمون‌های عملی، هزینه چرخه عمر، قابلیت پشتیبانی، عملکرد میدانی، ظرفیت تولید و الزامات عملیاتی وزارت دفاع در تعیین نتیجه اهمیت خواهند داشت.

گرنادیر چگونه به خودروی زرهی تبدیل شد؟

Grenadier EPV نمونه جالبی از تبدیل یک پلتفرم تجاری به یک خودروی نظامی تخصصی است.

آنچه این پروژه را از یک خودروی غیرنظامی زرهی‌شده متمایز می‌کند، استفاده از کابین زرهی مستقل است. NMS UK به جای نصب چند صفحه زرهی روی بدنه معمولی، یک ساختار حفاظت‌شده جدید روی شاسی گرنادیر توسعه داده است.

در بخش زیرین نیز کف معلق و کمربندهای سه‌نقطه‌ای برای کاهش پیامدهای انفجار زیر خودرو در نظر گرفته شده‌اند؛ هرچند سطح دقیق حفاظت انفجاری هنوز عمومی نیست.

در بخش مکانیکی، شاسی نردبانی، اکسل‌های یکپارچه، چهارچرخ محرک دائمی، جعبه انتقال دو سرعته و موتور شش سیلندر BMW پایه‌ای قدرتمند برای چنین خودرویی فراهم می‌کنند.

مهم‌تر از همه، EPV قرار نیست جای یک نفربر زرهی سنگین یا MRAP چند ده تنی را بگیرد. فلسفه آن، ارائه یک خودروی سبک‌تر، متحرک‌تر و چندمنظوره با سطح مشخصی از حفاظت است.

اگر Team Grenadier در آزمون‌های LMV عملکرد مورد انتظار وزارت دفاع بریتانیا را ارائه دهد، گرنادیر می‌تواند مسیر جالبی را طی کند؛ مسیری که از یک شاسی‌بلند آفرودی غیرنظامی آغاز می‌شود و به یک خانواده از خودروهای نظامی، از GPV و MRLV تا نسخه زرهی EPV، می‌رسد.

در نهایت باید منتظر آزمون‌های رسمی برنامه LMV ماند. تا سپتامبر ۲۰۲۶، گرنادیر EPV یک نامزد جدی در این رقابت است، نه خودروی انتخاب‌شده نهایی. همین تفاوت برای ارزیابی دقیق آینده آن اهمیت زیادی دارد.