این روزها کیا اسپورتیج یکی از محبوب‌ترین کراس‌اوورهای کره‌ای در سطح جهانی است. اما این خودرو از کجا امد و در ابتدا چگونه بود؟
اکنون نسل پنجم کیا اسپورتیج در بازار موجود بوده و این کراس اوور جمع و جور دوست‌داران زیادی دارد. اما ۳۰ سال پیش این محصول و برند کیا بسیار جدید بوده واز آنها به عنوان یکی از پدیده‌های حاشیه بازار یاد می‌شد. اکنون بد نیست که نسل نخست کیا اسپورتیج را برانداز کنیم و نگاهی کوتاه به گذشته این خودروی محبوب بیاندازیم.
در آگوست ۱۹۹۵ یک خبرنگار در رابطه با کیا اسپورتیج نوشت که این خودرو یک محصول کره‌ای معمولی بوده و فوق‌العاده نیست؛ اما بد هم به نظر نمی‌رسد و قیمت مناسبی دارد. او به تازگی سواری با یک خودروی جدید و فاصله محوری ۴,۲۵ متر را تجربه می‌کرد. از نظر او موتور چهار سوپاپی نسل اول اسپورتیج چابک بوده و با توجه به وجود دو میل بادامک باید خروجی ۱۲۸ اسب بخاری آن را ستود. شتاب صفر تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت اسپورتیج ۱,۴ تنی اولیه تنها ۱۴,۷ ثانیه بود. در صورت تهیه نسل اول اسپورتیج با موتور SOHC و قدرت ۹۵ اسب بخار این زمان به ۱۸,۴ ثانیه می‌رسد.
قیمت اولیه اسپورتیج به شکل استاندارد و با تجهیزات معمولی حدود ۳۵ هزار مارک بود. اما اکثر مشتریان مستقیماً به سراغ نسخه قدرتمند آن با قیمت ۳۷ هزار مارک می‌رفتند. این خودرو در ابتدا نمونه دیزلی نداشت؛ اما بعدها نسخه توربودیزل با قدرت ۸۳ اسب بخار عرضه شد. همه موتورها ۲ لیتری بودند. صندوق عقب گنجایش ۳۰۰ لیتر بار را داشت و به همین خاطر مورد انتقاد قرار می‌گرفت. اما مصرف سوخت ۱۱ لیتر به ازای ۱۰۰ کیلومتر مسافت معقول به نظر می‌رسید.
نسل اول کیا اسپورتیج را براساس مزدا بونگو توسعه داده‌اند. بسیاری از جزئیات مکانیکی این خودرو همچون موتور، گیربکس در نسخه‌های اولیه و دیفرانسیل با بونگو یکسان بود. در آن زمان کیا بخشی از هیوندای نبود. بلکه این برند به همکاری با فورد و مزدا می‌پرداخت. به عنوان مثال خودروی مانند پراید با نام ستعار فورد فستیوا محصولی حاصل از دگرگونی نسل اول مزدا ۱۲۱ است.
تولید کیا اسپورتیج در اسنابروک آلمان
از سال ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۸ شاهد تولید اسپورتیج در کارخانه Karmann آلمان بودیم. در این مدت خریداران اروپایی نمونه‌های ساخت آلمان این محصول را دریافت نموده و مابقی جهان باید به سراغ نسخه‌های کره‌ای نسل نخست کیا اسپورتیج می‌رفتند. این خودرو در جولای ۱۹۹۳ وارد بازار آسیا شد و دو سال بعد توانست مجوز حضور در اروپا را به دست آورد. از پاییز ۱۹۹۸ اسپورتیج به طور انحصاری در کره جنوبی تولید شد و در سال ۱۹۹۹ شاهد اصلاح بدنه آن بودیم. اولین کیا اسپورتیج‌ها با قابلیت چهار چرخ متحرک، پنج در بسته یا کانورتیبل با روکش پارچه‌ای در دسترس بودند.
کیا در ابتدا اسپورتیج را با طول استاندارد توسعه داد. اما نسخه توسعه یافته آن در حدود سال ۱۹۹۶ وارد بازار شد. این مدل با طول بیشتر در بازارهای آسیایی با نام اسپورتیج گرند یا گرند واگن به فروش می‌رسد و ۳۰۵ میلی‌متر بلندتر از نمونه معمولی بود. فاصله بین دو محور یکسان بود؛ اما حداکثر فضای صدوق عقب از ۱۵۷۰ به ۲۲۰۰ لیتر افزایش یافت. این کار به مدت جابجایی چرخ یدک و قرارگیری آن در زیر بدنه رخ داد.
سه پیشرانه اولین کیا اسپورتیج از کمپانی مزدا تأمین شدند. موتور ۲ لیتری FE-DOHC چهار سیلندر بنزینی با قدرت ۱۲۸ اسب بخار، ۲ لیتری RF توربودیزل با قدرت ۸۳ اسب بخار از آن جمله هستند. مدل‌های دیزلی به طور کلی محدد به بازارهای ارو.پایی بودند. نسخه ساده‌تر SOHC چهار سیلندر خطی ۲ لیتری FE نیز محدود بود.
کیا اسپورتیج ۱۹۹۷ اولین خودرو با تیراژ جهانی بود که به کیسه هوای زانو مجهز شد. اما در تست‌های تصادف شاهد فاجعه افرینی نسل نخست کیا اسپورتیج بودیم. این محصول در استرالیا تنها یک ستاره ایمی به دست آورد و علت آن خرابی کمربندهای ایمنی و ساختار ضعیف بدنه بود.
موفقیتی در کار نبود
نسل اول اسپورتیجدر کره جنوبی هم فروش کمی را تجربه کرد. این خودرو پس از خرید بخشی از سهام کیا در سال ۱۹۹۸ دو بار و به دلیل شل شدن چرخ‌های عقب فراخوان شد. فروش نسل اول در سال ۲۰۰۲ در کره و اروپا متوقف شد. تا سال ۲۰۰۳ در اکثر بازارهای جهانی دیگر خبری از فروش اسپورتیج نبود. اما کشورهای در حال توسعه تا زمان عرضه نسل دوم در سال ۲۰۰۵ شاهد فروش آن بودند.
